Vice Presidential Election: સાંસદો ખાસ શાહીવાળી ખાસ પેનનો ઉપયોગ કરીને કેમ મતદાન કરી રહ્યા છે? સમજો તો ખરા?

Vice Presidential Election: સાંસદો ખાસ શાહીવાળી ખાસ પેનનો ઉપયોગ કરીને કેમ મતદાન કરી રહ્યા છે? સમજો તો ખરા?

Vice Presidential Election 2025:ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે મતદાન ચાલી રહ્યું છે, જેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પહેલા મતદાન કર્યું. પીએમ મોદી પછી, રાજ્યસભા અને લોકસભાના તમામ સભ્યો મતદાન કરી રહ્યા છે. આ ચૂંટણીને ગુપ્ત બનાવવા માટે એક ખાસ પ્રકારની શાહીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. સાંસદો આ શાહીવાળી પેનથી મતદાન કરી શકે છે. લોકસભાના ભૂતપૂર્વ મહાસચિવ સ્નેહલતા શ્રીવાસ્તવે આ અંગે સંપૂર્ણ માહિતી આપી છે. ચાલો જાણીએ ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં મતદાનની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા શું છે.

આ ખાસ પેનથી મતદાન કરવામાં આવે છે

ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે એક ખાસ પેનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેની મદદથી સાંસદો તેમની પસંદગીના ઉમેદવારને મતદાન કરે છે. લોકસભાના ભૂતપૂર્વ મહાસચિવ સ્નેહલતા શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે પેનમાં એક ખાસ પ્રકારની શાહી હોય છે. તેનો ઉપયોગ મતની ગુપ્તતાનો ભંગ ન થાય તે માટે કરવામાં આવે છે. જો દરેક વ્યક્તિ એક જ પ્રકારની શાહી અને પેનથી ચિહ્નિત કરે છે, તો કોઈને ખબર નહીં પડે કે કોણે કોને મત આપ્યો છે. ચૂંટણી પંચે આ ખાસ પેનથી મતદાન કરવાની વ્યવસ્થા કરી છે. જો કોઈ તે પેનનો ઉપયોગ ન કરે તો તે મત અમાન્ય થઈ જાય છે. આ કારણોસર 2017 માં 11 મત અને 2022 માં 15 મત અમાન્ય હતા.

2017 માં રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં પહેલીવાર આ ખાસ પેનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ પેનની શાહીની ખાસિયત એ છે કે એકવાર લખ્યા પછી તેને ભૂંસી શકાતી નથી.

આ પેનથી ચિહ્નિત કરતી વખતે શાહી ફેલાવાનું પણ જોખમ નથી.

મત આપ્યા પછી, આ ખાસ પેન સાંસદો પાસેથી લેવામાં આવે છે.

કોણ મતદાન કરે છે?

લોકસભા અને રાજ્યસભાના બધા સભ્યો ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં મતદાન કરી શકે છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે બંને ગૃહોમાં જે ગઠબંધન બહુમતી ધરાવે છે તે ચૂંટણી જીતે છે. સામાન્ય રીતે, શાસક પક્ષ દ્વારા સમર્થિત ઉમેદવાર આ પદ માટે ચૂંટાય છે. આ વખતે કુલ 781 સાંસદો મતદાનમાં ભાગ લેશે, જેમાંથી જીત માટે 352 મતોની જરૂર પડશે. હાલમાં, આંકડાઓની દ્રષ્ટિએ NDA આગળ હોવાનું જણાય છે.

મતદાન કોણ કરે છે?

રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીની જેમ, ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે રિટર્નિંગ ઓફિસરની નિમણૂક કરવામાં આવે છે. આ માટે રાજ્યસભાના મહાસચિવની પસંદગી કરવામાં આવે છે. આ વખતે પીસી મોદીને રિટર્નિંગ ઓફિસર બનાવવામાં આવ્યા છે, જેમની દેખરેખ હેઠળ સમગ્ર મતદાન હાથ ધરવામાં આવશે. મતદાન સંસદ ભવનમાં સવારે 10 થી સાંજે 5 વાગ્યા સુધી થશે અને લગભગ બે કલાક પછી પરિણામો જાહેર થશે.

મતદાન કેવી રીતે થાય છે?

ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં સિંગલ ટ્રાન્સફરેબલ વોટ સિસ્ટમ દ્વારા મતદાન કરવામાં આવે છે. આમાં, જે સાંસદ મતદાન કરે છે તેણે પોતાની પસંદગી આપવી પડે છે, જેમ કે તેમની પસંદગીના ઉમેદવારને પ્રથમ પસંદગી આપવી પડે છે અને તે પછી બીજી પસંદગીના મત લખવામાં આવે છે. સૌ પ્રથમ, ફક્ત પ્રથમ પ્રાથમિકતાના મતોની ગણતરી કરવામાં આવે છે.

મતોની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?

ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે મતદાન પૂર્ણ થયા પછી, સૌ પ્રથમ મતપત્રમાંથી સ્લિપ કાઢવામાં આવે છે અને તેને પસંદગી અનુસાર અલગ કરવામાં આવે છે. કયા ઉમેદવારને કેટલા પ્રથમ પસંદગીના મત મળ્યા છે, આ પહેલા જોવામાં આવે છે. અહીં એક ફોર્મ્યુલા લાગુ કરવામાં આવે છે, જેમાં કુલ પ્રથમ પ્રાથમિકતાના મતોને 2 વડે ભાગવામાં આવે છે અને તેમાં એક ઉમેરવામાં આવે છે, જે સંખ્યા આવે છે તે સંખ્યા માનવામાં આવે છે, જે કોઈપણ ઉમેદવાર માટે રેસમાં રહેવા માટે જરૂરી છે. આ નીચે આવતા ઉમેદવારોને ગણતરીમાંથી બાકાત રાખવામાં આવે છે.

સામાન્ય રીતે પ્રથમ ગણતરી પછી જ નક્કી કરવામાં આવે છે કે કોણ જીત્યું છે, જો આવું ન થાય તો બીજી પ્રાથમિકતાના મતો જોવામાં આવે છે. આ આધારે વિજય અને હાર નક્કી કરવામાં આવે છે. જીત્યા પછી, ઉપરાષ્ટ્રપતિ રાષ્ટ્રપતિ અથવા તેમના દ્વારા નિયુક્ત વ્યક્તિ સમક્ષ શપથ લે છે.